مدیریت "پارک پردیسان" به شهرداری تهران سپرده شد

اسکان نیوز: پارک پردیسان که تنها رویشگاه طبیعی باقیمانده در تهران با بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی کمیاب و بعضا بومی و اندمیک و زیستگاه روباه و برخی پرندگان است از زمان اسکندر فیروز، به عنوان نخستین رئیس سازمان محیط زیست ایران، تاکنون فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سرگذاشته و بارها تاسرحد واگذاری قطعی و تغییرکاربری پیش رفته است.به گفته عیسی کلانتری «در سال‌های گذشته حدود ۸۰ هکتار از این پارک توسط وزارت نیرو، وزارت مسکن، ایجاد بزرگراه و برج میلاد توسط شهرداری و… تغییرکاربری یافته» اما هنوز حدود ۲۴۰ هکتار از این پارک به عنوان اصلی‌ترین کریدور آب و هوایی تهران در مسیر وزش باد غرب به شرق نسبتا بکر و دست نخورده باقی مانده است.

شهردار تهران در حاشیه امضای تفاهمنامه پارک طبیعت پردیسان در جمع خبرنگاران گفت: تاکنون تعصبات دستگاهی مانع از این شده بود که مدیریت پارک پردیسان به نتیجه برسد.

تا اینکه با دخالت مستقیم دکتر کلانتری توانستیم در این زمینه به توافق برسیم. به گفته او بر اساس این توافق برای مدت ۱۵ سال سازماندهی و مدیریت پارک در اختیار شهرداری قرار می‌گیرد و نظارت عالیه سازمان محیط زیست به قوت خودش باقی خواهد بود و امیدواریم عموم شهروندان بتوانند استفاده مطلوب‌تری از پارک داشته باشند و در کنار آن ارزش‌های علمی و پژوهشی پارک را احیا کنیم چرا که محققان در داخل و خارج از کشور علاقه‌مند هستند روی مسائل مختلف این پارک تحقیق کنند.

محمد علی نجفی تأکید کرد: یکی از اهداف این توافقنامه این است که از گونه‌های گیاهی بومی موجود در پارک حفاظت کنیم و روش علمی در نگهداری از پارک انجام شود. او افزود: طرح جامع پارک پردیسان باید با اولویت انجام شود تا در کوتاه‌ترین بازه زمانی به نتیجه مطلوب برسیم و شاهد تحول در پارک طبیعت پردیسان باشیم.

۳۰۰ میلیارد تومان برای بهسازی پارک پردیسان

در همین حال رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز افزود: پارک پردیسان یک مصوبه قبل از انقلاب داشت که در شرایط حاضر قابل اجرا نیست چون آن مصوبه دنبال پیاده کردن محیط زیست جهان بود اما اکنون حدود ۸۰ هکتار از پارک کم شده است. عیسی کلانتری افزود: سازمان محیط زیست از لحاظ بودجه سازمانی فقیر و مستضعف است و شرایط مالی مناسبی برای بهسازی پردیسان ندارد، برای همین طی توافقی با شهردار، بهسازی پارک پردیسان با تأمین۳۰۰ میلیارد تومان طی چهار سال آینده از سوی شهرداری تأمین خواهد شد.

وی افزود: امیدواریم در کمتر از یک سال شهرداری طبق پروژه‌ای که از ده‌ها سال پیش طراحی شده بود احیا و بازسازی پردیسان را انجام دهد. چون پردیسان وضعیت مناسبی ندارد. درختان خشک شده، بخشی از پارک دچار آتش سوزی شده و امکان آب‌رسانی پارک محدود است بنابراین طی توافق با رئیس سازمان فضای سبز شهرداری قرار است طرح مصوب دهه ۷۰ با تغییراتی برای پارک پردیسان اجرا شود.

ابراز نگرانی از نابودی جامعه گیاهی پردیسان

انعقاد تفاهمنامه بین سازمان محیط زیست و شهرداری تهران که چهارسال قبل به دلیل اعتراض برخی گروه‌های محیط زیستی و متخصصان دانشگاهی منتفی شده بود حالا بار دیگر موجب نگرانی جامعه محیط زیستی شده است.

دکتر حسین آخانی، زیست شناس و عضو هیأت علمی دانشکده علوم دانشگاه تهران در گفت‌و‌گو با «ایران» در این باره می‌گوید: اگر قرار باشد به شیوه رایج شهرداری و همانند همان اتفاقاتی که در دره فرحزاد، پردیسان و کن رقم خورده، پارک را احیا کنند یعنی باید فاتحه تنوع زیستی پارک را بخوانیم.

آخانی افزود: به اعتقاد ما اگر قرار است پردیسان را احیا کنند، یعنی باید همه آنچه که شهرداری در این پارک پیاده کرده و ساخته خراب شود و امیدوارم هدفشان حذف پوشش گیاهی بومی پارک، از بین بردن زیستگاه برخی جانوران همچون روباه، تخریب عارضه‌های طبیعی و تبدیل آنها به بتن و سیمان و آسفالت و ساختمان نباشد.

این پژوهشگر افزود: وقتی در دهه ۷۰ از آلمان به ایران برگشتم به دعوت سازمان محیط زیست به عنوان مشاور پروژه طرح پارک پردیسان برای بازنگری در طرح اولیه که متعلق به قبل از انقلاب بود انتخاب شدم اما چون برای پیاده‌سازی بیوم ۵ قاره، نه توان فنی لازم در ایران وجود داشت و نه دولت حاضر بود چنین بودجه سنگینی را متحمل شود ما طرح عملی‌تر دیگری دادیم که هیچوقت هم اجرایی نشد.

او افزود: حالا بیش از دو دهه از آن زمان گذشته و نگاه دنیا نسبت به محیط زیست تغییر کرده و در شهرها هدف حفظ باقیمانده اکوسیستم‌های طبیعی است نه تبدیل آنها به اکوسیستم مصنوعی! چون تجربه جهانی ثابت کرده اکوسیستم‌های طبیعی کارکرد اکولوژیک بیشتری دارند و از نظر تفرجی هم برای شهرنشینان کاربردی ترند.

مردم وقتی وارد پردیسان می‌شوند به دلیل وجود بیش از ۳۰۰ گونه علفی و درختچه‌ های خودرو و وجود تپه و دره‌های زیبا احساس می‌کنند وارد محیط طبیعی شده‌اند و این امر حتی گاهی بسیاری از مردم را برای رفتن به ارتفاعات شمال تهران بی‌نیاز می کند و این کاملاً متفاوت از کارکرد دیگر پارک های تهران است که با هزینه‌های گزاف توسط شهرداری ایجاد شده است.

چرا در پردیسان اثری از سفید بالک‌ها نیست؟!

آخانی افزود: متأسفانه اکثر فضاهای سبز شهری که شهرداری تهران ایجاد کرده به دلیل تخریب عارضه‌های طبیعی، حذف پوشش گیاهی بومی و مصرف بالای آب برای توسعه چمن کاری ردپای اکولوژیک بالایی دارند ولی پردیسان بدون اینکه ردپای اکولوژیک داشته باشد و هزینه‌ای به سازمان و مدیریت شهری تحمیل کند کارکردهای خودش را به بهترین نحو دارد.

یعنی هم ترسیب کربن می‌کند هم ایجاد فضای تفرجی برای شهروندان و هم از تنوع زیستی قابل توجهی برخوردار است. او افزود: متأسفانه یکی از گونه‌های گیاهی اندمیک ایران که نوعی ارکیده است و پیش از این در دره پردیسان توسط خود من شناسایی شده بود به نام Epipactis veratrifolia در عملیات بتون کاری این دره با عنوان ایجاد پارک، توسط شهرداری ریشه کن و برای همیشه نابود شد و اکنون نگرانی‌ام این است که گونه Haplophyllum rubro-tinctum که یک گیاه بومی دیگر تهران است و در چند قدمی ساختمان سازمان رشد می‌کند از بین برود که به اعتقاد من خسارت آن برای تنوع زیستی بسیار بیشتر از یوز پلنگ است! چون یوز پلنگ با کمی تفاوت ژنتیکی در آفریقا هست ولی این گیاه در دنیا فقط و فقط در اینجاست.

آخانی افزود: از سوی دیگر فضاهای سبزی که شهرداری در سال‌های اخیر ایجاد کرده به دلیل عدم درک مبانی ابتدایی اکولوژی و اقلیمی، شرایط را برای گونه‌های مهاجمی همچون سفید بالک‌ها ایجاد کرده و امروز اگر می‌خواهیم با آفت سفید بالک مقابله کنیم چاره‌ای جز گسترش اکوسیستم‌های بومی داخل شهر مثل پردیسان نداریم.

همین الان هم می‌توانید ببینید که در تمامی پارک‌های شهرداری سفید بالک‌ها موج می‌زنند ولی در پارک پردیسان به دلیل وجود بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی بومی و علفی، اثری از سفید بالک‌ها نیست. او خاطرنشان کرد: بنابراین توصیه من به آقای کلانتری این است که این تفاهمنامه را اجرایی نکنند، من حاضرم شخصا خدمت ایشان برسم و تجربیات چند ده ساله‌ام را بدون چشمداشتی در اختیارشان بگذارم.

در غیر این صورت قطعاً از طریق شهرداری و شورای شهر وارد عمل می‌شویم تا از آنها بخواهیم این تنها میراث طبیعی باقیمانده تهران را حفظ کنند.

در همین حال معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست نیز به «ایران» گفت: تا جایی که مطلع‌ام قرار نیست پوشش گیاهی بومی حذف و پوشش جدید کاشته شود. تنها قرار است ساماندهی پارک صورت گیرد و برخی فضاهای خدماتی مثل سرویس‌های بهداشتی، امکانات اطفای حریق و روشنایی پارک و… تأمین شود و این اقدامات با هماهنگی سازمان صورت می‌گیرد.

حمید ظهرابی افزود: حفظ اکوسیستم‌های طبیعی و تنوع زیستی اولویت اصلی سازمان بوده و هدف ما ابتدا حفاظت و سپس بهره‌برداری پایدار از اینهاست و هرگونه تغییر اکوسیستم طبیعی قطعاً دغدغه خود من هم هست و اجازه این کار را نمی‌دهیم و اعلام هم می‌کنم که آمادگی داریم تا جلسه‌ای را با اساتید و صاحبنظران در این خصوص داشته باشیم تامناطقی از پردیسان که حساسیت اکولوژیک بالاتری دارند را شناسایی و حفاظت ویژه کنیم.

برنامه‌های جدید شهرداری تهران برای کاهش آلودگی هوا

شهردار تهران روز گذشته در حاشیه مراسم امضای تفاهمنامه بهسازی پارک پردیسان با تشریح آخرین برنامه‌های شهرداری تهران برای کاهش آلودگی هوای پایتخت گفت: با وزارتخانه‌های نفت و نیرو رایزنی جدی کرده‌ایم تا نیروگاه‌های اطراف تهران در فصل زمستان از سوخت مازوت استفاده نکنند.

محمدعلی نجفی درباره آلودگی هوای تهران، گفت: بخشی از آلودگی‌ها در فصل زمستان مربوط به این نیروگاه‌هاست. وزیر نفت قول داده‌ است تا به منظور تأمین گاز برای نیروگاه‌های اطراف تهران اقدام کند و زمستان امسال با مشکلی مواجه نشویم. وی در زمینه آلودگی ناشی از ماشین‌های سنگین اظهار کرد: تردد شبانه وسایل نقلیه سنگین در آلودگی هوای تهران به ویژه در فصل زمستان نقش دارد، بنابراین این موضوع را در دست بررسی قرار داده‌ایم تا راهکار مناسب را پیدا کنیم.

نجفی درباره ضرورت تولید موتورها و اتومبیل‌های برقی اظهار کرد: برقی کردن اتومبیل‌ها و موتور سیکلت‌ها مسأله زمانبری است اما سعی داریم امسال تا حدی این موضوع را پیش ببریم.

بررسی‌های خوبی نیز در این زمینه انجام شده ولی مشکل اصلی بر اجرای این دوطرح، منابع مالی است.

وی افزود: باید بتوانیم وام‌های ارزان قیمت برای خرید اتومبیل و موتورسیکلت‌های برقی ارائه کنیم. ما‌به‌التفاوت سود بانکی باید از جایی تأمین شود همچنین لازم است یارانه‌ای درباره موتورسیکلت‌های برقی بدهیم، چون قیمت موتورسیکلت‌های معمولی حداکثر ۱.۵ تا ۲ میلیون تومان است اما قیمت موتورهای برقی حدود ۱۰ میلیون تومان برآورد شده است.

شهردار تهران در ادامه گفت: از دو هفته آینده با شرکت‌های سازنده موتورسیکلت جلساتی خواهیم داشت. فردی را شخصاً مأمور کرده‌ام تا در این زمینه تمرکز کند تا ببینیم امکان این وجود دارد که خط تولید موتور را از بنزینی و گازی به برقی تبدیل کنیم. وی افزود: در این مسأله نیز مشکل تأمین منابع مالی را داریم که امیدواریم دولت هم در مورد منابع مالی و هم در مورد منابع ارزی کمک‌رسان ما باشد تا بتوانیم از فاینانس‌های خارجی استفاده کنیم.

نجفی با اشاره به اینکه امیدواریم امسال از لحاظ کاهش آلودگی هوا وضعیت بهتری داشته باشیم، گفت: دولت برای ساخت ۲۰۰۰ واگن برنامه‌ریزی کرده است که ۱۰۰۰ واگن آن سهم تهران است.

شهردار تهران تصریح کرد: در حال حاضر مناقصه بین‌المللی برای ساخت واگن‌ها انجام شده است و تا اوایل آبان ماه تکلیف مناقصه روشن خواهد شد. به محض مشخص شدن شرکت برنده در مناقصه، شرکت‌های داخلی همکار تعیین می‌شوند. امیدواریم تا آخر امسال بتوانیم واگن‌های جدیدی را به مترو اضافه کنیم.

مرجع: ایران

نظرات